Innerlijk Levensbelang

• •

Inn.Leven 28 – De levensvonk in het hart

Citaat van de week:

“In de ziel woont de zuivere vonk van de Geest van God, waaruit de ware zelfkennis en de goddelijke orde zich kenbaar maken door de stem van het geweten.” — GJE2 210

Waar staan we nu?

In de vorige aflevering zagen we dat God Zich verhult om onze vrije wil te beschermen. Hij spreekt in beelden en schijnbare waarheden, zodat wij niet gedwongen worden om te geloven, maar vrij kunnen kiezen voor de liefde. Zijn verborgenheid is geen afwezigheid, maar een uitnodiging om te zoeken.

Nu gaan we een stap verder. Wat is het geschenk dat God ons heeft gegeven om ons in staat te stellen om Hem, ondanks Zijn verborgenheid, toch te kunnen vinden? Het antwoord is de goddelijke vonk – een vonk van Zijn eigen leven, gelegd in het hart van ieder mens.

Het doel van het menselijk leven

Want dat is de bedoeling van ons bestaan: ten eerste het kennen van de goddelijke Bron van Liefde en vervolgens de ontwikkeling van de innerlijke mens door de liefde na te volgen.

Hij zegt: “De mens moet het hoogst mogelijke vrije bewustzijn bereiken in het kennen van zijn Schepper en in de ontwikkeling van de innerlijke mens.” — GJE 11 10

Dat is geen eenvoudige opgave. Het innerlijk leven van de menselijke ziel is vaak afgestompt en bekommert zich niet om geestelijke, maar alleen om materiële dingen. De Godheid wil echter dat Haar werk, dat moeizaam hiernaartoe werd geleid, Haar nu ook leert kennen en uit liefde tracht te naderen – niet uit vrees voor Haar kracht.

De oplossing: een leider in de ziel

Hoe kan dat bereikt worden? De Godheid moet Zich verhullen, anders is er geen wederliefde mogelijk – dat zagen we in het vorige deel. Maar daarnaast geeft Zij de mensenziel een leider. Want de pure ziel alleen zou niets hogers meer boven zichzelf waarnemen.

Hij vervolgt het vorige citaat met deze woorden: “Aan de mensenziel wordt een leider gegeven; want de pure ziel alleen zou, als een voltooide vorm die niet verder ontwikkeld kan worden, niets hogers meer boven zichzelf waarnemen, als er nu niet een geestelijk voelen, het gewaarworden van een macht in haar zou kunnen binnenvloeien, die haar verdeemoedigt en ertoe aanspoort om haar Schepper te zoeken. En dat is de goddelijke vonk, die als geest in haar wordt gelegd.” — GJE 11 10

Die leider is de goddelijke geestvonk in ons hart. Zij is het die ons waarschuwt, ons leidt, ons herinnert aan onze oorsprong. Zij is de stem van het geweten, het verlangen naar iets groters dan onszelf.

Wat is die vonk?

De vonk is niet zomaar een vage spirituele aanwezigheid. Ze heeft een specifieke oorsprong en een bijzondere gave. Het is een vonk die rechtstreeks uit God komt en die in zichzelf alle waarheid en juiste kennis bevat. Het is de verbinding met het goddelijke zelf, de sleutel tot het begrijpen van de diepste geheimen van het bestaan. Geen menselijke studie of wijsheid kan dat geven – alleen de vonk zelf.

Hij zegt: “Die geestvonk komt van God en bevat van huis uit in zichzelf alle waarheid en juiste kennis. Door die vonk staat de mens in zeer nauwe verbinding met de oergeest van God Zelf en kan hij binnendringen in alle geheimen en de wijsheid van God Zelf.” — GJE 11 10

Dit is geen overdrijving. De vonk is de directe toegang tot de bron. Het is de stem van het geweten, de ingeving die je niet aan jezelf kunt toeschrijven, het plotselinge begrip dat groter is dan je eigen kunnen. Het is de herinnering aan waar je vandaan komt en de gids naar waar je naartoe gaat.

Het ware huwelijk: ziel en geest

De vonk wordt niet in een leegte gelegd, maar in de ziel van de mens. Er is een band tussen de twee die je kunt zien als een huwelijk: de ziel is de bruid, de geest is de bruidegom. Bij de geboorte van de mens begint die verbintenis. Helaas wordt dit huwelijk in de praktijk vaak verstoord. De ziel ontwikkelt zich wel, door de onvermijdelijke groei van het lichaam en de opvoeding, maar de innerlijke geest blijft vaak achter, als een embryo dat nooit tot ontwikkeling komt.

Het doel van het leven is echter dat deze twee gelijktijdig groeien. Dat de ziel niet alleen rijpt in kennis van het Woord van liefde dat God ons geeft, maar ook gevoelig wordt voor de stem van de geest. En dat de geest niet alleen een slapende kiem blijft, maar actief wordt in de wil om liefde daadwerkelijk na te volgen en de ziel gaat doordringen. Dat is het ware huwelijk tussen het menselijke en het goddelijke in jezelf.

Hij zegt: “Dit ware huwelijk, dat bij de geboorte van de mens al begint, is echter geweldig verstoord doordat nu wel de ziel ontwikkeld wordt door de onvermijdelijke lichamelijke ontwikkeling, maar de innerlijke geest meestal slechts als een embryo in haar blijft.” — GJE11 10

Het is dit evenwicht dat hersteld moet worden. De ziel en de geest zijn voor elkaar bestemd, en ze kunnen niet zonder elkaar. Zoals een boom wortels en takken nodig heeft, zo heeft de mens een in geestelijke kennis ontwikkelde ziel én een ‘in de wil tot liefde gewekte geest’ nodig om werkelijk te leven.

Hoe wek je de vonk?

Dus hoe wek je je geestvonk?

De vonk is een geschenk, maar ze moet wel gewekt worden. Dat wekken gebeurt niet door passief af te wachten. Het vraagt om een bewuste, vrije keuze van jouw kant. Je moet het Woord van God dat van liefde spreekt niet alleen horen, maar ook in je hart toelaten en ernaar handelen. Het is alsof je een vuur aansteekt: de lucifer is er, maar je moet hem aanstrijken. God heeft de vonk gelegd, maar jij moet haar tot leven brengen.

Dus hoe doe je dat? Jezus wijst de weg:

Hij zegt: “Deze vonk van Mijn liefde wordt pas ten volle in het hart gelegd, als die mens Mijn woord heeft vernomen en het gelovig en met liefde voor de waarheid heeft aangenomen.” — Groot Evangelie Johannes 4 220

De vonk komt niet tot leven door het Woord alleen. Ze heeft voedsel nodig om te groeien. Dat voedsel bestaat uit daden – daden van liefde tot God en tot de naaste. Het is niet genoeg om de waarheid dat het om de liefde gaat te kennen en te geloven. De waarheid moet handeling worden. Dat geloof moet zichtbaar worden in de praktijk van het dagelijks leven. Elke zachtmoedige en liefdevolle daad van geduld, van vergeving, van hulpvaardigheid, van trouw, van onbaatzuchtige zorg – dat is het voedsel dat de vonk doet groeien en haar tot een vlam doet oplaaien.

Hij zegt: “Heeft de mens al de vereiste en voorgeschreven levensvoorwaarden vervuld en heeft hij God boven alles liefgehad en zijn naaste meer dan zichzelf liefgehad, dan heeft hij in zichzelf de in het hart van zijn ziel gelegde vonk van de goddelijke geest leven gegeven en tot groei aangezet.” — GJE3 221

Waartoe dit zo is

De vonk in het hart is geen eindpunt, maar een startpunt. Ze is een beginsel, een belofte, een zaadje dat gericht is op groei. Ze is er niet om te blijven zoals ze is, maar om te worden wat ze kan zijn: een vlam van levend geloof, een vuur van actieve liefde. Want geloof in de liefde wordt pas levend als er ook naar wordt gehandeld.

Het doel is niet dat je alleen maar weet dat de vonk er is. Het doel is dat de vonk, de wil tot actieve liefde, je hele wezen gaat doordringen. Dat je niet langer een passieve toeschouwer bent van je eigen innerlijk, maar een medewerker met God in het ontvouwen van Zijn leven in jou. Het is de bedoeling dat de vonk zich ontwikkelt tot een levensvuur dat niet alleen jou verwarmt, maar ook licht en warmte geeft aan anderen.

“De liefde in de mens ben Ikzelf! Hoe volmaakter zijn liefde wordt, des te meer ontvouwt zich Mijn evenbeeld in hem.” — Lorber, Van de hel tot de hemel 2 95

De vonk is Gods aanwezigheid in jou. Hoe meer je haar voedt met daden van liefde, hoe meer die aanwezigheid zich aan jou openbaart. Hoe meer je haar laat branden, hoe meer je wordt wie je werkelijk bent: een kind van God, een drager van Zijn licht, een samenwerkende partner van Zijn liefde.

—

Voor deze week: Kijk door de beelden heen

Deze week: wanneer je een tekst leest die over Gods toorn of oordeel spreekt, vraag je dan af: wat is hier de schijnbare waarheid? En wat is de wezenlijke waarheid die erachter schuilgaat? En wanneer je een goed inzicht krijgt of een goede daad verricht, erken dan dat de Heer je de middelen heeft gegeven, maar dat je zelf hebt gekozen om ze te gebruiken. Dat is de samenwerking. Dat is de vrijheid.

—

Volgende keer: Aflevering 29 – Wie God is

Vraag aan jou:

Herken je de spanning tussen het beeld van een toornige God en de God van liefde? Helpt het je om te weten dat het beeld een aanpassing is, geen wezenlijke waarheid? En heb je weleens een moment ervaren waarop je Gods verborgen hand herkende – een samenloop van omstandigheden, een plotseling inzicht, een zachte ingeving?


Benieuwd naar de bron van de Lorber citaten? Zie het Grote Evangelie van Johannes.
Benieuwd naar meer van de bron Swedenborg? – Hemelse verborgenheden, Leer des Levens